Zabytki i miejsca, które warto zobaczyć

Gmina Przeworno, to wiele ciekawych miejsc, które zachęcają do jej odwiedzenia. Intrygują zwiedzających swoją historią i nieodkrytymi dotąd tajemnicami. Są one nierozerwalnie związane z naszą ziemią i tworzą jej niepowtarzalny klimat. Stanowią zachętę do złożenia wizyty w Gminie Przeworno, by przyjrzeć się z bliska tym nieznanym, interesującym miejscom. Zapraszamy na wędrówkę po Gminie Przeworno i samodzielne odkrywanie uroków naszych pięknych kościołów, pałaców, folwarków. Zapraszamy również do czynnego wypoczynku w okolicach góry Gromnik, gdzie mnogość szlaków turystycznych pozwoli spędzić czas, jak również delektować się bogactwem flory i fauny lasów porastających naszą" Małą Ojczyznę”. Zachęcamy także do podziwiania wyrobisk kamieniołomu łupków kwarcytowych w Jegłowej, a także korzystania z potencjału rekreacyjno - wypoczynkowego polderu w okolicach Przeworna. Odkrywanie interesujących miejsc Gminy Przeworno, to niezapomniana przygoda, jak również lekcja historii i przyjemność obcowania z przyrodą i atrakcjami naszej ziemi.

A oto niektóre z ciekawych miejsc naszej gminy:

Kościół pw. Św. Antoniego Padewskiego w Jegłowej - Najstarsza część to wieża z XV w. wykonana z kamienia łamanego; korpus z 1887-88 r. z bloków granitowych, w ciekawym stylu neogotyckim. Wnętrze kościoła zawiera drewnianą mensę ołtarzowa pochodzącą z połowy XIX w. W otaczającym kościół i cmentarz murze wmurowany został krzyż pokutny, który jest jednym z 600 krzyży na terenie całej Polski.

Kościół p.w. Matki Bożej Królowej Polski w Przewornie – po raz pierwszy wymieniony w 1335 r. W  roku 1428 został zniszczony. Odbudowany w 1575 r., po czym ponownie został zburzony w XVII w. W następnych stuleciach przebudowany (ostatni raz w latach 1881-1889). Wewnątrz w płd. ścianie nawy głównej znajduje się późnorenesansowe epitafium dwudzielne z ostatniej ćwierci XVI w. Wykonane z piaskowca, o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej ze scenami biblijnymi, cechami stylistycznymi nawiązuje do renesansowego nagrobka Redigerów z kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu. W prawym transepcie umieszczono epitafium rodziny Czirnów z 1576 r., późnorenesansowe, rzeźbione w piaskowcu. W nawie głównej znajduje się chrzcielnica z 1765 r. W zakrystii kilka nagrobków z końca XVI w. Obok innych grobów zmarłych członków rodziny Czirnów znajduje się tu grób ostatniego z Piastów. Ostatnim panującym Piastem z linii książąt legnicko - brzeskich był - Jerzy IV Wilhelm, który zmarł w roku 1675 mając lat piętnaście. Na murze została umieszczona tablica poświęcona pracy i twórczości Maxa Drischnera, niemieckiego kompozytora, który pełnił w tym kościele funkcję organisty.

Pałac w Konarach – Budynek powstał w 1736 r. W roku 1921 został zniszczony przez pożar, ale szybko został odbudowany w stylu neoromańskim. Dziś pięknie wyremontowany i zadbany.

Pałac w Stanicy - Pałacyk miłości - tak potocznie nazywano pałacyk w Stanicy. Owa nazwa wzięła się od historii z młodym synem właściciela majątku w Konarach, który to zakochał się w pięknej młodej cygance. Ojciec, mimo nie akceptowania tego związku, polecił wybudować dla nich niewielki pałacyk w Stanicy. Do roku 1945, w pałacu zamieszkiwali zarządcy Konarskiego majątku. Sama zawierucha wojenna oszczędziła pałacyk. Nie oparł się jednak żołnierzom Armii Czerwonej, która to w czerwcu 1945 roku doszczętnie ogołociła posiadłość. W latach 60, XX wieku budowla ta jak i wszystkie inne z tego okresu przeszła w posiadanie Państwowych Gospodarstw Rolnych. Przez następne lata, budynek popadał w ruinę, aż pod koniec lat siedemdziesiątych, kiedy postanowiono go rozebrać. Od roku 1988 pałacyk jest w posiadaniu prywatnym i stopniowo remontowany.

Kamieniołom łupków kwarcytowych w Jegłowej - Na południe od wsi kamieniołomy - dawniej Zakłady Magnezytowe, dziś zakład Kwarcyt, gdzie wydobywane są łupki kwarcowe - jest to jedyne takie udokumentowane stanowisko w Polsce. W wyrobisku a także w dwóch hałdach kopalnianych występują rzadkie minerały, w tym kryształ górski.

Góra Gromnik - Najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich (Wzgórz Niemczańsko – Strzelińskich), położone na wysokości 395 m n.p.m. Węzeł szlaków turystycznych. W czasach prehistorycznych Gromnik mógł być miejscem kultu pogańskiego, podobnie jak Ślęża. Z późniejszych czasów zachowały się ślady grodziska – od VIII do V w. p.n.e. znajdował się tu gród kultury łużyckiej. W wiekach IX - X n.e. znajdował się tu gród Ślężan, następnie tereny te dostały się pod wpływy czeskie. Gród ten miał powierzchnię 2 - 2,5 ha; był więc niewielki, ale świetnie ufortyfikowany wałami o drewniano-ziemnym trzonie z obłożeniem obrobionymi kamieniami, gdzieniegdzie przechodzącymi w kamienny mur. Ponadto archeolodzy znaleźli pozostałości przedpiastowskiej kamiennej rotundy, prawdopodobnie chrześcijańskiej kaplicy, przypuszczalnie najstarszej na polskich ziemiach. W środku ruin wieży zamku odkryto tajemniczy murowany kamienny krąg z dwiema wnękami (absydami). Rotunda ma 6 m średnicy, a zachowane do wysokości 1 m mury mają grubość 1 m. Zbudowano ją z miejscowego granitu. Rotunda stała w środku grodu. Domniemywa się, że gród został zniszczony przez Mieszka I ok. roku 990. Od X do XV w. Gromnik był niezamieszkany, wskazuje na to m.in. całkowity brak ceramiki z tego okresu w materiałach kopalnych. W średniowieczu, w 1427 r. górę zamieszkali rycerze von Czirn sprowadzeni przez książąt brzeskich. W okresie wojen husyckich zdobyli sławę kombinatorów, którzy przystają do silniejszych. Wykorzystując słabość władzy książęcej, zbudowali tu w roku 1439 zamek i zrobili z niego gniazdo rozbójników. Napadali najczęściej na karawany kupieckie jadące z Czech wzdłuż Wzgórz Strzelińskich do Wrocławia, potrafili także docierać na przedmieścia Brzegu, a nawet splądrować zamek biskupi w Otmuchowie. Zamek dwukrotnie niszczony przez mieszczan wrocławskich, brzeskich, wojska biskupie i książęce. Nie ukróciło to szybko rozbójniczego procederu. W roku 1482 zamek został zniszczony przez księcia legnicko-brzeskiego Fryderyka. Z czasem rodzina rozbójników ustatkowała się i zdobyła łaskę książąt, i zamieszkała w posiadłości u podnóża wzgórz: dwory-zameczki w Siemisławicach i Przewornie. Za grzechy przodków Jerzy Czirn ufundował nowy kościół w Krzywinie. Ród wygasł w 1615 r. i jego zamki przeszły w posiadanie książąt brzeskich. O ruinach na Gromniku przypomniano sobie dopiero po I wojnie światowej. Na szczycie góry znajdowała się gospoda i wieża widokowa, wysadzone w 1945 r.

Pałac w Przewornie - Prawdopodobnie w roku 1447, t.j. z chwilą objęcia Przeworna przez ród von Czirnów, w południowo - wschodnim krańcu wsi, nad odgałęzieniem rzeki Krynka, rozpoczęto budowę istniejącego do dziś zamku. Uległ on w ruinę w czasie walk z mieszczanami wrocławskimi i nyskimi w latach 1429,1443 i 1461.Został też złupiony i spalony przez Szwedów w czasie wojny trzydziestoletniej w 1643 r. Kilkakrotne przebudowy pozbawiły go wielu cech stylowych. Nad głównym portalem, pochodzącym z XVIII wieku, umieszczono kartusz z herbem dawnych właścicieli i datę 1543.Po wymarciu von Czirnów zamek objęli książęta brzescy, po 1675 r., Czesi, a następnie był we władaniu pruskim. Po II wojnie, mieściły się tu biura i mieszkania miejscowego PGR-u.

Dobroszów – Kościół filialny p.w. św. Jadwigi z końca XIII w. powstały kościół powstał ok. 1750 r. na miejscu w którym wcześniej stał drewniany kościół. Wewnątrz okazały barokowy ołtarz z XVIII w. przedstawiający scenę z obrazem modlitwy św. Jadwigi. Ciekawym elementem tego kościoła jest drewniana, rokokowa ambona w kształcie wieloryba.

Cierpice – w tej miejscowości niewątpliwie na uwagę zasługuje Kościół p.w. Św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny. Obiekt datowany jest na XV w. – przebudowa prawdopodobnie nastąpiła w XIX w. Wnętrze kościoła zdobi drewniany ołtarz z 1901 r. w którym znajduje się figura Św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus.

Karnków – kościół filialny p.w. Św. Wawrzyńca – powstały ok. 1335 r. Kościół został znacznie zniszczony po II wojnie światowej. Po czym został odbudowany w 1973r.

Rożnów - kościół filialny p.w. Św. Maksymiliana Kolbe z połowy XIV w. Kościół został przebudowany w XIX w. Po 1534 r. służył protestantom. Częściowo zniszczony w 1945 r. po czym został na nowo odbudowany i przekazany w ręce katolików.

Samborowiczki – Kościół p.w. Św. Jana Chrzciciela. Obiekt powstał w połowie XIX w. w stylu neoromańskim. Wnętrze Kościoła zdobi eklektyczny ołtarz główny z końca XIX w. W nawie ołtarza obraz Chrystusa.

Sarby – Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Obecny neogotycki Kościół został wzniesiony w miejscu starego; Powstanie datuje się na 1884 r. W nawie ołtarza głównego znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która trafiła do Kościoła po 1945 r. z Netreba na Kresach.

Siemisławice - Kościół p.w. Św. Antoniego. Obiekt zachowany w stylu barokowym, pochodzi z lat 1729 – 1734. Ołtarz główny zdobi drewniana rzeźba Trójcy Świętej. Na uwagę zasługuje również ambona wykonana w roku 1746.

Żródła:

LGD Gromnik "Szlakiem obiektów sakralnych"; "Szlakiem Pałaców Powiatu Strzelińskiego"

Marek Gaworski "Śląsk bez granic. Zamki trzech narodów"

Sławomir Zabawa